arrow_drop_up arrow_drop_down

Het niveau van een variabele

Het niveau van een variabele wordt bepaald door de manier van operationaliseren. Er zijn 4 niveaus te onderscheiden: nominaal, ordinaal, interval en ratio. Het niveau van een variabele is bepalend voor de uit te voeren analyse.

Naar het Online Woordenboek Onderzoek en Statistiek van Hulp bij OnderzoekAlles wat je moet weten over onderzoek vind je in het Online Kenniscentrum Onderzoek en Statistiek >>>

Variabelen op categoraal niveau kenmerken zich door het feit dat het categorieën zijn die willekeurig gerangschikt kunnen worden. Een goed voorbeeld is de variabele 'meubelen'. Meubelen zijn in verschillende categorieën in te delen (stoelen, tafels, bedden, etc.) waarbij de volgorde van de indeling er volstrekt niet toe doet. In plaats van categoraal wordt het niveau van de variabelen ook wel nominaal genoemd

Variabelen op ordinaal niveau laten zich ordenen. Een goed voorbeeld daarvan is de aankomst in een schaatswedstrijd, namelijk als eerste, tweede, derde, vierde, etc. Men kan ook zeggen de snelste, de een na snelste, de twee na snelste, de drie na snelste, etc. Of de beste, de een na beste, de twee na beste, etc. In al deze voorbeelden zit impliciet een rangordening die ook in de Nederlandse taal voorkomt als de overtreffende en de superlatieve trap (groot - groter - grootst; lang - langer - langst; klein - kleiner - kleinst).

Variabelen op interval niveau kenmerken zich doordat er rekenkundige operaties mee kunnen worden uitgevoerd. Een goed voorbeeld van een interval variabele is het giro- of banksaldo. Zo kun je aan een saldo aflezen hoeveel geld je hebt, en wat er gebeurt als je een x-bedrag opneemt of op je rekening stort of gestort krijgt. Tevens is het saldo te vergelijken met die van anderen en is de conclusie te trekken of iemand een x-aantal keren rijker of armer is dan de ander. Bovendien kan het saldo negatief zijn. De schaal loopt in theorie van min oneindig naar plus oneindig.

Variabelen op ratio niveau kenmerken zich eveneens doordat er rekenkundige operaties kunnen worden uitgevoerd, maar dat deze niet negatief kunnen zijn. Er is met andere woorden een absoluut nulpunt. Een goed voorbeeld daarvan is het gewicht van voorwerpen. Deze zijn nooit minder dan nul, want dan kunnen ze volgens de huidige opvatting in de natuurwetenschappen en volgens de normale zintuiglijke waarnemingen niet bestaan. Het niveau van een variabele wordt bepaald door de manier van operationaliseren. Er zijn 4 niveaus te onderscheiden: nominaal, ordinaal, interval en ratio. Het niveau van een variabele is bepalend voor de uit te voeren analyse.

Tussen deze niveaus van de variabelen zit een ordening: de variabelen op nominaal niveau bevinden zich op het laagste niveau. Een stap hoger zijn de variabelen op ordinaal niveau, en weer een stap hoger zijn de variabelen op interval niveau. De variabelen op ratio niveau zijn het hoogst. Het is wel mogelijk om een variabele van een hoger niveau te transformeren naar een lager niveau, maar het is onmogelijk om een variabele op een lager niveau te transformeren naar een hoger niveau.

Het niveau van een variabele is van cruciaal belang voor het vaststellen van de uit te voeren statistische analyse. Het niveau van een variabele wordt bepaald door de wijze waarop een kenmerk wordt gemeten. De manier van operationaliseren is bepalend voor het niveau van een variabele. Lees daar alles over in ons paper Welke statistische toets mag/moet je gebruiken.    

Foeke van der Zee met Boek over onderzoek
© Foeke van der Zee (2017). hulpbijonderzoek.nl/online-woordenboek
- specialist in Onderzoek en Statistiek
- auteur van boeken over onderzoek      



Aan 'het niveau van een variabele' gerelateerde trefwoorden:


- variabele (algemeen)
- experimentele en niet-experimentele variabelen
- samengestelde variabele
- covariabele
- meten
- operationaliseren

Bekijk ook de video over variabelen in de Cursus Statistiek. 



Heb je hulp nodig bij je onderzoeksopzet, statistiek of SPSS?

Met onze cursussen wordt onderzoek zo veel makkelijker en leuker. En het scheelt je uren tijd. Mocht je ondanks deze cursus toch nog een vraag hebben, dan kun je die stellen in onze community en krijg je antwoord van experts. Beter kun je het niet krijgen.

Online Cursus Methodologie
Cursus methodologie
Met de informatie in deze cursus doe je altijd perfect onderzoek. Je krijgt info over het hele onderzoeksproces; van A tot Z; van onderzoeksvraag tot onderzoeksverslag.
Meer informatie >>>


Online Cursus Statistiek
Cursus Statistiek 
Als je twee getallen kunt vergelijken, kun je ook statistiek leren. Als je onze video's bekijkt, wordt statistiek een makkie. Het is en cursus toegepaste statistiek, dus uiterst bruikbaar voor je thesis.
Meer informatie >>>


Online Cursus SPSS
Cursus SPSS 
In online video's leggen we je uit op welke knoppen je moet drukken om de juiste uitvoer te krijgen.  We leggen je ook uit waar je inde uitvoer op moet letten om het analyseresultaat te interpreteren.
Meer informatie >>>



Altijd fijn om te beschikken over goede en betrouwbare informatie.


  Meer informatie over Onderzoek
Reactie plaatsen