Problemen met het analyseren van je data?
In 2 tot 3 uurtjes loods ik je daar doorheen >>>
Alles wat je altijd al had willen weten over onderzoek, staat op ons online platform.
Maak een gratis account aan >>>

Page content

Bias, storingen in de meting

Bias is een term die stamt uit de radiotechniek: de zender zendt een signaal uit dat door de ontvanger moet worden verwerkt. Bias kun je definiëren als ‘de mate waarin het ontvangen signaal verstoord is’. Is er veel bias, dan komt het signaal onzuiver over en hoort men veel ruis op de radio; is er weinig bias dan heeft men een goede ontvangst en hoort men nauwelijks ruis. Er zijn diverse bronnen van bias in de radiotechniek. Er kunnen andere zenders zijn die het signaal storen, hoge gebouwen, bomen, en zelfs de atmosfeer kan het uitgezonden signaal verstoren waardoor het misvormd aankomt bij de ontvanger. In de methodologie is dit begrip overgenomen. Het heeft betrekking op het de mate waarin het feitelijke empirische gegeven zonder ruis wordt gemeten.

 
Word lid van Online Hulp bij OnderzoekAlles wat je moet weten over onderzoek vind je in het
Online Woordenboek Onderzoek en Statistiek >>>

 
Er zijn diverse bronnen van bias denkbaar die samengaan met de manier van meten. Zo zal een enquêteur geheel onbevooroordeeld de antwoorden van de respondent moeten noteren. Dat zal niet altijd lukken: hij/zij heeft zijn eigen vooroordelen, leest misschien niet alle antwoordalternatieven voor, moet een interpretatie maken van het (lange) antwoord dat de respondent geeft zodat het te coderen valt etc. Dit zijn vormen van enquêteursbias. Er kan ook sprake zijn van respondentbias: hij/zij doet zich beter voor dan hij in werkelijkheid is, geeft sociaal wenselijke antwoorden, laat zich beïnvloeden door omstanders etc. Een andere type bias komt voor bij observeren. Iemand die weet dat hij geobserveerd wordt, gedraagt zich anders dan iemand die dat niet weet. Ook hier speelt de observator een rol: hij/zij moet het te observeren gedrag interpreteren en beoordelen. Ook vragenlijsten en “echte” meetinstrumenten hebben altijd een bepaalde mate van ruis. Het kan de validiteit en de betrouwbaarheid behoorlijk aantasten.

De mate waarin ruis voorkomt, is afhankelijk van de kwaliteit van het meetinstrument. Zo zal je minder last van ruis hebben als je gebruik maakt van getrainde observatoren en enquêteurs. Een vragenlijst die snel-snel is opgezet is doorgaans van veel mindere kwaliteit dan een vragenlijst die eerst is uitgetest bij een aantal proefrespondenten en waarbij er ook op is gelet of er geen fouten in het signaal en de ontvanger voorkomen. Goed nadenken over de wijze van operationaliseren is dus van groot belang.

Ruis in de meting moet zoveel mogelijk worden voorkomen. Het kan kwalijke gevolgen hebben. Het kan ertoe leiden dat je de dingen niet goed meet en dat al jouw analyses alleen maar onzin oplevert. Je onderzoek kun je dan in de prullenbak gooien.

Voor op de pagina's van het Online Woordenboek Onderzoek en Statistiek© Foeke van der Zee (2017). hulpbijonderzoek.nl/online-woordenboek/bias

– specialist in Onderzoek en Statistiek
– auteur van boeken over onderzoek

 

 

Aan BIAS gerelateerde trefwoorden:

riro-effect
meten
meetinstrument
operationaliseren
validiteit
betrouwbaarheid

 

Krijg hulp van experts

Er is nog veel meer te vertellen over onderzoek en statistiek.
In ons Online Woordenboek worden meer dan 120 trefwoorden uitgelegd
en er zijn meer dan 50 video’s gemaakt.

Lid worden van Online Hulp bij Onderzoek

en krijg toegang tot ons Online Hulp-platform.

Altijd fijn om te beschikken over goede en betrouwbare informatie.

 

 

In onze videotutorials krijg je heldere uitleg over onderzoek, statistiek en SPSS. Dat is uiterst handig voor je studie of voor je afstudeeronderzoek. Bekijk ons aanbod in Online Kenniscentrum Onderzoek en Statistiek.

Aanbevelingen voor de video's over Statistiek en SPSS