Problemen met het analyseren van je data?
In 2 tot 3 uurtjes loods ik je daar doorheen >>>
Online hulp, direct (!) antwoord op al je vragen.
In onze video-tutorials laten we je zien hoe je het moet doen >>>

Page content

Experimentele variabelen en hun onderlinge relatie

Voor het karakteriseren van de variabelen maken onderzoekers gebruik van de volgende indeling: experimentele variabelen bestaande uit de onafhankelijke en de afhankelijke variabelen, en de niet-experimentele variabelen bestaande uit relevante, irrelevante en potentieel relevante variabelen. De experimentele variabelen zijn de variabelen bij welke je een verband wilt aantonen; de niet-experimentele variabelen vertroebelen het zicht daarop.

Het is erg belangrijk dat je als onderzoeker weet aan te geven wat een experimentele variabele is. Je weet dan welke analyses je uit mag voeren. Meestal zijn ze een logisch gevolg uit het onderzoeksdesign.

De onafhankelijke variabele is het gegeven waarop de onderzoeker de onderzoekseenheden indeelt. Deze variabele kan in een natuurlijke vorm voorkomen (zoals man versus vrouw, of wel of niet lid van een vakbond). De onderzoeker kan de onderzoekseenheden ook at random toekennen aan de onderscheiden groepen in het onderzoek (u behoort tot groep 1 en u tot groep 2). Het kan voorkomen dat de onderzoeker hiervoor eerst een meting moet verrichten (bijvoorbeeld door het meten van de intelligentie bij de personen waarna de groepen worden samengesteld). De onafhankelijke variabele is altijd het gegeven wat de onderzoeker – al dan niet na een meting – vastlegt als de variabele waarop hij de onderzoekseenheden vergelijkt.

De afhankelijke variabele is het gegeven dat de onderzoeker wil onderzoeken. Het wordt altijd onderzocht in relatie tot de afhankelijke variabele. Het is het gegeven dat varieert ten opzichte van de onafhankelijke variabele.

De niet-experimentele variabelen zijn die gegevens waarin de onderzoeker niet primair in is geïnteresseerd, maar die wel een storende invloed zouden kunnen hebben op de afhankelijke variabele. Door deze invloed is de onderzoeker niet meer in staat goede conclusies te trekken omdat hij de invloed van deze variabelen niet kent. In navolging van Van Vliet (1976) kunnen we de niet-experimentele variabelen onderverdelen in relevante, irrelevante en potentieel relevante variabelen.

Van de relevante variabelen is door middel van onderzoek aangetoond dat dit gegeven een storende invloed heeft op de relatie tussen de onafhankelijke en de afhankelijke variabele. Indien men bijvoorbeeld de voorkeur voor een bepaalde type auto wil meten dan lijkt het raadzaam om ook de sekse van de respondent mee te nemen omdat het geslacht van invloed zal zijn. Van de irrelevante variabele is aangetoond dat dit gegeven er niet toe doet en van de potentieel relevante variabelen is de invloed nog onduidelijk. Van deze drie hoeven alleen de irrelevante variabelen niet in het onderzoek te worden opgenomen. De overige moeten onder controle worden gehouden. Je kunt op verschillende manieren controleren voor deze invloed. Soms kun je dat doen in het onderzoeksdesign met een vorm van matchen en soms met een vorm van statistische controle in de vorm van controle variabelen of in de vorm van mediatie en moderatie. In onze video’s over onderzoek, statistiek en SPSS komt dit uitgebreid aan bod (zie ons Kenniscentrum Onderzoek en Statistiek).

Als de onderzoeker ook een niet-experimentele variabele weet aan te geven en dat opneemt in zijn onderzoek, versterkt dat zijn theorie, de conclusies die hij uit het onderzoek mag trekken en de externe validiteit (generaliseerbaarheid) van de onderzoeksresultaten.

 

Foeke van der Zee met Boek over onderzoek© Foeke van der Zee (2017). hulpbijonderzoek.nl/online-woordenboek/experimentele-variabelen

– specialist in Onderzoek en Statistiek
– auteur van boeken over onderzoek

Wil jij ook onbezorgd aan de slag met je onderzoek? Kies dan voor scriptiehulp.

 

Aan experimentele variabelen gerelateerde trefwoorden:

variabele (algemeen)
het niveau van een variabele
covariabele
onderzoeksdesign
at random
matchen
counterbalancing

 

Naar het Online Woordenboek Onderzoek en StatistiekTerug naar het
Online Woordenboek Onderzoek en Statistiek

 

Ben je op zoek naar goede informatie over onderzoek?
In het Kenniscentrum Onderzoek en Statistiek vind je het wel.
Maak gratis kennis met onze video’s!

Schrijf je nu in en maak gratis kennis met ons introductiepakket. Daarin leg je de basis voor goed onderzoek. Je ontvangt 3 video’s en een white paper.  Echt, helemaal gratis!

Introductiepakket van Hulp bij Onderzoek

 

Motto van Hulp bij Onderzoek