Problemen met het analyseren van je data?
In 2 tot 3 uurtjes loods ik je daar doorheen >>>
Alles wat je altijd al had willen weten over onderzoek, staat op ons online platform.
Maak een gratis account aan >>>

Page content

Het niveau van een variabele

Het niveau van een variabele wordt bepaald door de manier van operationaliseren. Er zijn 4 niveaus te onderscheiden: nominaal, ordinaal, interval en ratio. Het niveau van een variabele is bepalend voor de uit te voeren analyse.

 
Word lid van Online Hulp bij OnderzoekAlles wat je moet weten over onderzoek vind je in het
Online Woordenboek Onderzoek en Statistiek >>>

 
Variabelen op categoraal niveau kenmerken zich door het feit dat het categorieën zijn die willekeurig gerangschikt kunnen worden. Een goed voorbeeld is de variabele ‘meubelen’. Meubelen zijn in verschillende categorieën in te delen (stoelen, tafels, bedden, etc.) waarbij de volgorde van de indeling er volstrekt niet toe doet. In plaats van categoraal wordt het niveau van de variabelen ook wel nominaal genoemd

Variabelen op ordinaal niveau laten zich ordenen. Een goed voorbeeld daarvan is de aankomst in een schaatswedstrijd, namelijk als eerste, tweede, derde, vierde, etc. Men kan ook zeggen de snelste, de een na snelste, de twee na snelste, de drie na snelste, etc. Of de beste, de een na beste, de twee na beste, etc. In al deze voorbeelden zit impliciet een rangordening die ook in de Nederlandse taal voorkomt als de overtreffende en de superlatieve trap (groot – groter – grootst; lang – langer – langst; klein – kleiner – kleinst).

Variabelen op interval niveau kenmerken zich doordat er rekenkundige operaties mee kunnen worden uitgevoerd. Een goed voorbeeld van een interval variabele is het giro- of banksaldo. Zo kun je aan een saldo aflezen hoeveel geld je hebt, en wat er gebeurt als je een x-bedrag opneemt of op je rekening stort of gestort krijgt. Tevens is het saldo te vergelijken met die van anderen en is de conclusie te trekken of iemand een x-aantal keren rijker of armer is dan de ander. Bovendien kan het saldo negatief zijn. De schaal loopt in theorie van min oneindig naar plus oneindig.

Variabelen op ratio niveau kenmerken zich eveneens doordat er rekenkundige operaties kunnen worden uitgevoerd, maar dat deze niet negatief kunnen zijn. Er is met andere woorden een absoluut nulpunt. Een goed voorbeeld daarvan is het gewicht van voorwerpen. Deze zijn nooit minder dan nul, want dan kunnen ze volgens de huidige opvatting in de natuurwetenschappen en volgens de normale zintuiglijke waarnemingen niet bestaan.

Het niveau van een variabele wordt bepaald door de manier van operationaliseren. Er zijn 4 niveaus te onderscheiden: nominaal, ordinaal, interval en ratio. Het niveau van een variabele is bepalend voor de uit te voeren analyse.Tussen deze niveaus van de variabelen zit een ordening: de variabelen op nominaal niveau bevinden zich op het laagste niveau. Een stap hoger zijn de variabelen op ordinaal niveau, en weer een stap hoger zijn de variabelen op interval niveau. De variabelen op ratio niveau zijn het hoogst.

Het is wel mogelijk om een variabele van een hoger niveau te transformeren naar een lager niveau, maar het is onmogelijk om een variabele op een lager niveau te transformeren naar een hoger niveau.

Het niveau van een variabele is van cruciaal belang voor het vaststellen van de uit te voeren statistische analyse. Het niveau van een variabele wordt bepaald door de wijze waarop een kenmerk wordt gemeten. De manier van operationaliseren is bepalend voor het niveau van een variabele. Lees daar alles over in ons paper Welke statistische toets mag/moet je gebruiken.

 

 

Foeke van der Zee met Boek over onderzoek© Foeke van der Zee (2017). hulpbijonderzoek.nl/online-woordenboek/het-niveau-van-een-variabele

– specialist in Onderzoek en Statistiek
– auteur van boeken over onderzoek

 

 

 

Aan ‘het niveau van een variabele’ gerelateerde trefwoorden:

variabele (algemeen)
experimentele en niet-experimentele variabelen
samengestelde variabele
covariabele
meten
operationaliseren

Bekijk ook de video over variabelen in de Cursus Statistiek.

 

Krijg hulp van experts

Er is nog veel meer te vertellen over onderzoek en statistiek.
In ons Online Woordenboek worden meer dan 120 trefwoorden uitgelegd
en er zijn meer dan 50 video’s gemaakt.

Lid worden van Online Hulp bij Onderzoek

en krijg toegang tot ons Online Hulp-platform.

Altijd fijn om te beschikken over goede en betrouwbare informatie.

 

 

In onze videotutorials krijg je heldere uitleg over onderzoek, statistiek en SPSS. Dat is uiterst handig voor je studie of voor je afstudeeronderzoek. Bekijk ons aanbod in Online Kenniscentrum Onderzoek en Statistiek.

Aanbevelingen voor de video's over Statistiek en SPSS