Problemen met het analyseren van je data?
In 2 tot 3 uurtjes loods ik je daar doorheen >>>
Krijg hulp van experts!
Maak een gratis account aan >>>

Page content

Probleemstelling

Een probleemstelling van een onderzoek heeft altijd betrekking op een handelingsprobleem en de vraagstelling van een onderzoek heeft altijd betrekking op een kennistekort om het probleem op te lossen.

Er is veel discussie over wat een goede probleemstelling en wat een goede vraagstelling is. De discussie wordt vaak nog verward door ook het begrip doelstelling mee te nemen. Zonder deze problematiek te kort te willen doen, zouden we toch graag tot een eenvoudig onderscheid willen komen. Wij verstaan het volgende onder deze begrippen.

Een probleem is altijd een handelingsprobleem. In een gegeven situatie weet men niet wat men moet doen, of als men wel iets doet dan levert dat niet (altijd) een adequaat resultaat op. Dit formuleert men als een probleemstelling. Om problemen de wereld uit te helpen, kan men zich afvragen welke acties uitgevoerd zouden kunnen worden, en welke actie de beste is. Oftewel, aan het handelingsprobleem ligt een kennisdeficiëntie ten grondslag.

Het kennistekort is te verhelpen door het kennissysteem te verrijken met nieuwe kennis. Welke kennis men graag wil hebben, wordt geformuleerd als een vraag. Dit heet de vraagstelling van het onderzoek. Om de vraagstelling te beantwoorden moet er informatie worden verzameld, deze analyseren en daar conclusies uit trekken.

De doelstelling van onderzoek is daarmee te formuleren als het beantwoorden van de vraagstelling.

Dit is te formuleren in een elementaire visie: problemen moeten worden opgelost en vragen moeten worden beantwoord. Er zijn echter ook legio auteurs die menen dat problemen beantwoord moeten worden.

Er zijn ook auteurs die aangeven dat de onderzoeker eerst het hele probleem moet analyseren voordat hij een onderzoek op kan zetten. Het is raadzaam om daar niet in mee te gaan: als onderzoeker verzand je dan in het onderzoekstraject en het verkleint de kans op een fatsoenlijk onderzoeksresultaat. Beter is het om (samen met de probleemhebber) het probleem kort te omschrijven en zo snel mogelijk over te gaan naar een duidelijke vraagstelling. De discussie heeft te maken met de visie op de onderzoeker: is hij een probleemoplosser of beantwoordt hij allen vragen. Inmiddels erkent men wel dat de onderzoeker niet de probleemoplosser is, dus blijft over dat hij vragen beantwoordt. Deze visie wordt uitvoerig besproken in het boek Kennisverwerving in de Empirische Wetenschappen van Foeke van der Zee (de eerste editie stamt uit 2004).

 

Foeke van der Zee met Boek over onderzoek© Foeke van der Zee (2017). hulpbijonderzoek.nl/online-woordenboek/probleemstelling

– specialist in Onderzoek en Statistiek
– auteur van boeken over onderzoek

 

 

Aan Probleemstelling gerelateerde trefwoorden:

de vraagstelling van een onderzoek
centrale vraagstelling

 

Wil je meer weten over onderzoek en statistiek?

Hierboven staat de uitleg van 1 van de 124 trefwoorden uit het Online Woordenboek Onderzoek en Statistiek.

Om de uitleg van alle trefwoorden te (kunnen) lezen, moet je lid worden van Hulp bij Onderzoek door een account aan te maken.

Word lid van Hulp bij Onderzoek

NB Het lidmaatschap is gratis.