Ongelooflijk hoeveel info er zit in ons Kenniscentrum Onderzoek en Statistiek
Meer informatie >>>
Schrijf je in op de nieuwsbrief en ontvang elke week een gratis tip!
Inschrijven

Page content

Standaarddeviatie of spreiding

Het is belangrijk om te weten of de getallen in een reeks dicht rondom het gemiddelde liggen, of dat ze meer verspreid zijn over de gehele range. De indicator daarvoor is de standaarddeviatie. Dit is de statistische term. In alledaags taalgebruik noemt men dit de spreiding of ook wel de standaardafwijking.

De standaarddeviatie is een rekenkundige maat voor de spreiding van de getallen rondom het gemiddelde. Als er weinig spreiding is dan liggen de getallen allemaal dicht bij elkaar op een hoopje. Het nadeel van een variabele met weinig spreiding is dat het niet veel varieert en dat je ook weinig statistisch significante verschillen of verbanden zult vinden.

De formule voor het berekenen van de standaarddeviatie is de volgende:

De standaarddeviatie is een rekenkundige maat voor de spreiding van de getallen rondom het gemiddelde.

Als er helemaal geen variatie in de getallenreeks is dan is de uitkomst 0 (nul). Alle getallen komen dan overeen met het gemiddelde. Verder kan de standaarddeviatie in theorie oplopen tot plus oneindig. In de praktijk is de grootte van de standaarddeviatie afhankelijk van de range (het laagste minus het hoogste getal). Is de range groot dan heeft men ook een grote standaarddeviatie.

De standaarddeviatie kan gebruikt worden als indicator voor het normaal verdeeld zijn van de variabele. Als vuistregel geldt dat er in het interval dat bepaald wordt door het gemiddelde plus één maal de standaarddeviatie (de bovengrens) en het gemiddelde min één maal de standaarddeviatie (de ondergrens), ongeveer 69% van alle waarden voor moet komen. Bij plus of min twee maal de standaarddeviatie ligt ongeveer 95%, en bij plus of min drie maal de standaarddeviatie ligt 99% (zie illustratie hieronder). Is dit niet het geval dan heeft men een andere verdeling.

 

Het is belangrijk om te weten of de getallen in een reeks dicht rondom het gemiddelde liggen, of dat ze meer verspreid zijn over de gehele range. De indicator daarvoor is de standaarddeviatie.

Met behulp van de standaarddeviatie zijn ook uitbijters (dat zijn gegevens die flink afwijken van de rest) aan te wijzen. Je kan ze verwijderen door te stellen dat uitbijters niet boven 4 of 5 maal de standaarddeviatie plus of min het gemiddelde mogen uitkomen. Als een uitbuiter wordt weggelaten, moet daarna natuurlijk wel opnieuw het gemiddelde en de spreiding worden berekend.

Foeke van der Zee, jouw hulp bij Onderzoek, Statistiek en SPSS
© Foeke van der Zee (2017). hulpbijonderzoek.nl/online-woordenboek/standaarddeviatie

Wil je meer weten over de kenmerken van verdelingen? Lees dan verder in het Online Woordenboek Onderzoek en Statistiek.

 

Aan Standaarddeviatie gerelateerde trefwoorden:

gemiddelde
modus
mediaan
range
uitbijter

 

 

Videolessen over statistiek

Bekijk ook onze videoles “Verdelingen” uit Online Hulp bij Statistiek. Daarin leggen we je uit wat voor soorten en typen variabelen er zijn, hoe je het gemiddelde, de standaarddeviatie, de modus, mediaan, de scheefheid en de kurtosis berekent en welke grafieken en diagrammen je zou kunnen maken.

Onderstaande video is een proefles. Hierin leggen we op een heel begrijpelijke manier uit wat variabelen zijn en wat hun kenmerken kunnen zijn. Je kunt deze video hier (en nu) gratis bekijken.

Met onze video’s wordt statistiek een makkie. Bekijk eerst deze video’s en daarna de rest!

Heb je hulp bij jouw onderzoek nodig?

Online Hulp bij Onderzoek

De standaarddeviatie is een rekenkundige maat voor de spreiding van de getallen rondom het gemiddelde.

Ben je vergeten hoe SPSS ook al weer werkt? Bekijk dan een of meerdere video’s van Online Hulp bij SPSS.

In de video’s van de Online Hulp bij Statistiek krijg je op een begrijpelijk manier uitgelegd wanneer je welke statistisch toets moet gebruiken en hoe het rekenwerk van die toets gaat.

In de Basiscursus Statistiek en SPSS leer je in 12 lessen de basiskennis die je nodig hebt voor het statistisch analyseren van data. Je maakt opdrachten die worden nagekeken door een ervaren onderzoeker en docent. Als je dit beheerst zul je nooit meer zeggen dat statistiek moeilijk is.

 

Persoonlijke Hulp bij Onderzoek

Natuurlijk kun je ook bij mij terecht voor persoonlijke hulp en begeleiding. Ik help mensen graag. Ik kan je helpen met:
Hulp bij het opzetten van je onderzoek
Hulp bij Data Analyse 
Nakijken van je verslag
Scriptiebegeleiding
Sparringpartner voor promovendi

Bel: 050 542 2163
Mail: hulp@hulp-bij-onderzoek.nl

Ik wens je heel veel succes met je onderzoek

Foeke van der Zee
– specialist in onderzoek, statistiek en SPSS
– auteur van boeken over onderzoek

 

Wat zeggen anderen?

Lees wat anderen over de hulp van Foeke van der Zee schrijven.

Meer weten over Foeke van der Zee? Surf naar Over Foeke van der Zee.

 

Schrijf je in op de nieuwsbrief
en ontvang elke week een gratis tip!

De onderzoeksleidraad

Wil je meer weten over onderzoek, schrijf je dan in op de nieuwsbrief. Iedere week ontvang je een tip in de vorm van een toelichting, een white paper of een video waarmee je sneller en makkelijker door je onderzoek kunt gaan. En het mooie is: het is gratis!

Doe je zelf niet tekort en mis het niet.

Inschrijven op Tip van de Week

En als je dat nu doet, krijg je het white paper De Onderzoeksleidraad. Oók gratis.