Hulp bij onderzoek

jouw steun en toeverlaat bij onderzoek, statistiek en SPSS.

Scriptie hulp

Manova

De MANOVA is een analyse techniek om na te gaan of de gemiddelden uitgesplitst over meerdere dimensies van elkaar verschillen.



De ANOVA is een analyse techniek om na te gaan of de gemiddelden van drie of meer groepen van elkaar verschillen. De groepsindeling ligt op één dimensie. Bij een MANOVA is er sprake van meerdere dimensies en dus zijn er ook meerdere (groeps-)gemiddelden te vergelijken. MANOVA staat voor Multivariate ANalysis Of VAriance, of in gewoon Nederlands: meerdimensionele variantieanalyse

Voortbordurend op het voorbeeld in de ANOVA: stel dat je het vrij besteedbaar inkomen van een gezin wil vergelijken naar het aantal kinderen in het gezin (criterium 1) en naar stedelijk gebied versus landelijk gebied (criterium 2). Je krijgt dan een indeling die vergelijkbaar is met een kruistabel. In de cellen zet je de gegevens: het vrij besteedbaar inkomen van een gezin. Nu is voor ieder cel afzonderlijk, maar ook voor elke cel in de rand het gemiddelde te berekenen. Er is ook een algemeen gemiddelde te berekenen over alle gegevens. Met de MANOVA ga je na of de rand-gemiddelden (van elke dimensie, in dit geval dus twee dimensies of indelingscriteria) statistisch significant afwijken van het algemeen gemiddelde. Dit noemt men een hoofdeffect. Vervolgens ga je na of de cel-gemiddelden van het algemeen gemiddelde afwijken. Dit noemt men het interactie-effect. Tenslotte ga je na hoeveel de individuele waarnemingen dan nog afwijken van het eigen cel-gemiddelde. 

Dat zijn nogal wat berekeningen. Gelukkig hebben we programmatuur die dit heel snel voor je uit kan rekenen. Het berekenen van de sum of squares gaat op dezelfde manier als bij de ANOVA, alleen het interactie-effect wijkt daar een beetje vanaf. In de tabel hieronder wordt een overzicht gegeven van de te gebruiken formules. In plaats van de j om de groepen aan te duiden, worden nu een k en een r gebruiken als coördinaten voor de kolommen en rijen.


De MANOVA is een analysetechniek om na te gaan of de gemiddelden uitgesplitst over meerdere dimensies van elkaar verschillen.
In de illustratie hieronder staat een rekenvoorbeeld dat voortborduurt op de gegevens in de ANOVA. We willen er op wijzen dat door het toevoegen van de variabele weliswaar de sum of squares hetzelfde blijft maar er wel andere toetswaarden ontstaan (de F-waarde) en dus ook andere kanswaarden op een significant verband.

 De MANOVA is een analyse techniek om na te gaan of de gemiddelden uitgesplitst over meerdere dimensies van elkaar verschillen.
De MANOVA kan voor uiteenlopende situaties worden gebruikt. Er kunnen meerdere onafhankelijke variabelen in het analysemodel worden opgenomen. Deze mogen zelfs 'genest' zijn, dat wil zeggen dat er een onderverdeling binnen een hoofdgroepering is zoals jongens en meisjes in een klas. Het voert te ver om dit hier uit te werken. Het is beter om daar een gespecialiseerd statistiekboek op na te slaan.


Statistische toets kiezenWanneer mag/moet je de MANOVA gebruiken?

Download de handleiding om te bepalen welke statistische toets je mag/moet gebruiken. Daarin word uitgelegd wanneer je welke toets moet gebruiken. In plaats van een MANOVA is het misschien beter om te kiezen voor een ANCOVA of een MANCOVA. Lees het paper en je kunt een onderbouwde beslissing nemen. 


Video over MANOVA

In de Cursus Statistiek en de Cursus SPSS wordt de MANOVA uitgebreid behandeld.

 Hoe voer je een MANOVA uit in SPSS


Foeke van der Zee met Boek over onderzoek

© Foeke van der Zee (2017). hulpbijonderzoek.nl/online-woordenboek
- specialist in Onderzoek en Statistiek
- auteur van boeken over onderzoek    








Aan MANOVA gerelateerde trefwoorden:

- ANOVA  


Met onze cursussen wordt onderzoek zo veel makkelijker en leuker. En het scheelt je uren tijd. Beter kun je het niet krijgen.

Online Cursus Methodologie
Cursus methodologie
Met de informatie in deze cursus doe je altijd perfect onderzoek. Je krijgt info over het hele onderzoeksproces; van A tot Z; van onderzoeksvraag tot onderzoeksverslag.
Meer informatie >>>


Online Cursus Statistiek
Cursus Statistiek 
Als je twee getallen kunt vergelijken, kun je ook statistiek leren. Als je onze video's bekijkt, wordt statistiek een makkie. Het is een cursus toegepaste statistiek, dus uiterst bruikbaar voor je thesis.
Meer informatie >>>



Online Cursus SPSS
Cursus SPSS 
In online video's leggen we je uit op welke knoppen je moet drukken om de juiste uitvoer te krijgen.  We leggen je ook uit waar je in de uitvoer op moet letten om het analyseresultaat te interpreteren.
Meer informatie >>>


Aanbeveling kenniscentrum Hulp bij Onderzoek

Wil jij beter onderzoek doen?


Schrijf je in en ontvang 26 tips.

Elke week een prachtige tip voor beter onderzoek
Vink aan om te bevestigen
Jouw gegevens zijn bij ons veilig

Of volg een van onze cursussen

In onze video's leer je alles voor een perfect onderzoek

Overzicht van ons aanbod >>>
Alles wat je moet weten voor je onderzoek vind je hier

Onderzoek is niet moeilijk als je weet hoe je het moet doen.

In 2 tot 3 uur loodsen we je door de data-analyse met SPSS.