arrow_drop_up arrow_drop_down

Factoranalyse

Factoranalyse is een statistische analysetechniek om een aantal aspecten die te reduceren tot een beperkt aantal of om na te gaan of de aspecten laden op een onderliggende dimensie.

Naar het Online Woordenboek Onderzoek en Statistiek van Hulp bij OnderzoekAlles wat je moet weten over onderzoek vind je in het Online Kenniscentrum Onderzoek en Statistiek >>>

De term factoranalyse is de soortnaam voor een reeks soortgelijke analyses. De term factoranalyse zelf is één van de vormen. De meest toegepaste vorm is echter de principale componenten analyse. De principale componenten analyse is ook de standaardinstelling in SPSS. Bij de principale componenten analyse wordt uitgegaan van de correlatiematrix, terwijl bij factoranalyse uitgegaan wordt van de covariantiematrix. Daarom is de principale componenten analyse rekentechnisch gezien iets beter. Je zou eigenlijk ook van componenten moeten spreken in plaats van factoren, maar vrijwel iedereen gebruikt de term factor en factoranalyse.

Je kunt factoranalyse gebruiken als een confirmerende methode of als een exploratieve methode. Als theoretisch gezien een reeks items samen één factor op zou moeten leveren, of omdat iedereen deze vragen herleidt tot één score, moet jij dat ook op jouw data zien te bevestigen. Dit noemt men confirmerende factoranalyse. In beginsel kies je altijd voor dit type. Als je echt geen idee hebt wat bij elkaar hoort, kun je factoranalyse ook als een exploratieve methode gebruiken: je hebt een hele reeks vragen (over één onderwerp?) gesteld en nu wil je graag weten of er in die reeks vragen een of meerdere factoren zijn te onderscheiden. Dit noemt men exploratieve factoranalyse.  

Een voorbeeld van een factoranalyse

Stel je hebt tien vragen over de tevredenheid over de woning waar men woont gesteld. Je vermoedt dat deze tien vragen terug te voeren zijn tot één totaalscore. Dat is ook beter, want anders moet je alle analyses met tien losse variabelen uitvoeren. Als deze tien items terug te brengen zijn tot één variabele, hoef je maar één variabele in de analyse op te nemen. Dus stop je deze tien vragen in de factoranalyse en krijg je de uitkomst zoals in de tabel hiernaast.  



Oeps, uit deze analyse blijken er twee factoren uit te komen! De items 1 tot en met 6 vormen samen één factor en de items 7 tot en met 10 de andere. Met tien items is het echter niet onwaarschijnlijk dat je twee, drie of zelfs vier factoren vindt. Het aantal factoren dat je krijgt, is afhankelijk van de samenhang tussen de items en de grootte van de eigenwaarden. Dat zijn aspecten die je kunt beïnvloeden of instellen.
Dat leg ik uit in de video's over statistiek en SPSS. De samenhang is te beïnvloeden door alleen die items in de analyse op te nemen die allemaal ongeveer hetzelfde meten. Het aantal te genereren factoren kun je instellen in de programmatuur.  

Rotatie

Meestal voer je in een factoranalyse ook nog een vorm van rotatie uit. Dat levert vaak - dus niet altijd! - beter te interpreteren factoren op. Daar moet je wel voorzichtig mee zijn, want soms levert het niet te interpreteren troep op. Een en ander is ook nog afhankelijk van welke methode van roteren je gebruikt.
De beste en meest gebruikelijke methode is varimax-rotatie. Iedere factor geef je een eigen naam. De naam baseer je op de vragen die samen tot die ene factor horen. In het bovenstaande lijken de eerste zes items over de woning / het gebouw te gaan en de laatste vier over de omgeving. Dus bedenk je een naam die dit goed weerspiegelt. Wat vind je van Tevredenheid over het huis en Tevredenheid over de tuin?  

Foeke van der Zee met Boek over onderzoek
© Foeke van der Zee (2017). hulpbijonderzoek.nl/online-woordenboek
- specialist in Onderzoek en Statistiek
- auteur van boeken over onderzoek    



Aan factoranalyse gerelateerde trefwoorden:


- Betrouwbaarheid
- homogeniteit
- interne consistentie
- test-hertest betrouwbaarheid
- stabiliteit
- Validiteit
- Factoranalyse

Zie voor meer informatie bij:
- Cursus Toegepaste Statistiek
- Cursus SPSS


Heb je hulp nodig bij je onderzoeksopzet, statistiek of SPSS?

Met onze cursussen wordt onderzoek zo veel makkelijker en leuker. En het scheelt je uren tijd. Mocht je ondanks deze cursus toch nog een vraag hebben, dan kun je die stellen in onze community en krijg je antwoord van experts. Beter kun je het niet krijgen.

Online Cursus Methodologie
Cursus methodologie
Met de informatie in deze cursus doe je altijd perfect onderzoek. Je krijgt info over het hele onderzoeksproces; van A tot Z; van onderzoeksvraag tot onderzoeksverslag.
Meer informatie >>>


Online Cursus Statistiek
Cursus Statistiek 
Als je twee getallen kunt vergelijken, kun je ook statistiek leren. Als je onze video's bekijkt, wordt statistiek een makkie. Het is en cursus toegepaste statistiek, dus uiterst bruikbaar voor je thesis.
Meer informatie >>>


Online Cursus SPSS
Cursus SPSS 
In online video's leggen we je uit op welke knoppen je moet drukken om de juiste uitvoer te krijgen.  We leggen je ook uit waar je inde uitvoer op moet letten om het analyseresultaat te interpreteren.
Meer informatie >>>



Altijd fijn om te beschikken over goede en betrouwbare informatie.


  Meer informatie over Onderzoek
Reactie plaatsen