arrow_drop_up arrow_drop_down
Krijg uitleg van de t-toets

De t-toets

Formule t-toets

Het kenmerkende van de t-toets is dat het gaat om verschil, meestal een verschil tussen twee gemiddelden. Dat verschil kan op verschillende manieren ontstaan:


1) als een verschil tussen de gemiddelden van twee groepen

Dit is de meest bekende t-toets. Je gebruikt deze bijvoorbeeld om na te gaan of het gemiddelde van de ene groep hoger is dan het gemiddelde van de ander groep. SPSS noemt dit de independant samples t-test


2) als een verschil tussen de gemiddelden van twee kenmerken

Dit noemt men ook wel de gepaarde t-toets. SPSS noemt dit de paired samples t-test.


3) als een verschil tussen een gemiddelde en een standaard

Bij deze t-toets ga je na of het gemiddelde afwijkt van een standaard. SPSS noemt dit de one sample t-test.


4) als een afwijking t.o.v. 0

Dit is een t-toets die onder andere gebruikt wordt voor het toetsen van een correlatie- of een regressiecoƫfficiƫnt.


Kortom, als je iets wilt weten over de t-toets, moet je wel weten welke t-toets je precies bedoelt. Hieronder vertellen we je kort iets over de t-toets voor groepen. Op andere pagina's vind je informatie over de gepaarde t-toets en de t-toets tegen een standaard.

Krijg uitleg van meer dan 120 begrippen >>>

In het online woordenboek krijg je uitleg over meer dan 120 begrippen uit de onderzoeksmethodologie en statistiek. Dat gaat over de t-toets, de MW-toets, regressieanalyse, representativiteit, steekproefgrootte, en nog veel en veel meer.

De t-toets voor groepen

Hiernaast zie je de formule voor de t-toets voor twee gemiddelden. Het kenmerkende zit in het stukje (x - y). Dat is het verschil tussen de gemiddelden. Als er geen verschil is dan is de uitkomst uit de formule 0.

Helemaal precies 0 zal het echt zelden zijn, er zal dus vrijwel altijd een afwijking zijn. Als de afwijking maar groot genoeg wordt, dan wordt de t-waarde die je met deze formule berekend steeds groter. Op een bepaald moment wordt hij zo groot en een kritieke waarde overschreidt. Dan is hij statistisch significant. En dat is nou net hetgene dat je met deze toets te weten wilde komen: is het verschil tussen (de gemiddelden van) beide groepen groot (statistisch significant)?

Eerste formule voor de t-toets

De formule voor de t-toets

Er is overigens nog een formule voor de t-toets. Deze staat hiernaast. Deze moet je gebruiken als de varianties van beide groepen van elkaar verschillen. Omdat je niet zomaar mag zeggen of de varianties van beide groepen aan elkaar gelijk zijn of van elkaar verschillen, moet je dat eerst toetsen.

Dat doe je met een F-toets.


Het vervelende van deze formule is dat het aantal vrijheids-graden niet zo makkelijk is te berekenen. Daar heb je zelfs een ingewikkelde formule voor nodig. Bij de eerste formule is dat eenvoudig. Daar is het aantal vrijheidsgraden gelijk aan het aantal cases in groep 1 + het aantal cases in groep 2 minus 2. Dat is altijd een geheel getal. Bij de tweede formule is dat niet het geval, zeg maar gerust nooit. Daarom is dat ook wat lastiger te presenteren in je verslag. In zijn algemeenheid kun je zeggen dat als de standaarddeviaties van beide groeen niet veel van elkaar verschillen en als ook de aantallen in beide groepen niet veel van elkaar verschillen, dat het aantal vrijheidsgraden redelijk in de buurt komt van nx + ny - 2.

Tweede formule voor de t-toets


De alternatieve formule voor de t-toets


Het aantal vrijheidsgraden voor formule 2


Het rekenwerk laten we het liefst aan computers over. Je kunt de t-toets laten berekenen door Excel, maar het is makkelijker in SPSS of een ander statistisch programma. SPSS produceert de uitvoer van beide formules.


Er is nog wel wat meer te vertellen over de t-toets en daaraan verwante toetsen. Dat doen we in onze Cursus Toegepaste Statistiek

en in de Cursus SPSS.

Krijg hulp van professionals

> 35.000

bezoekers per maand

> 3.000

leden (op jaarbasis)

> 600

cursisten onderzoek, statistiek en/of SPSS

Leer meer over de t-toets in onze Cursus Statistiek

In de Cursus Toegepaste Statistiek leer je alles over statistiek zoals je dat nodig hebt in onderzoek. Naast de t-toets (met een heldere uitgewerkt voorbeeld) vind je ook uitleg over de MW-toets, de KW-toets, ANOVA, Correlatie, Kruistabellen, Factoranalyse, Cronbachs alfa, regressieanalyse, dummy's en nog veel en veel meer.


Cursus Toegepaste Statistek

Leer hoe je een t-toets uitvoert in SPSS in onze Cursus SPSS

In de Cursus SPSS leer je hoe je een t-toets uitvoert.

Elke video is een losse tutorial die je kunt bekijken zonder voorkennis. Maar mocht je constateren dat je ergens toch iets niet goed beheerst (Een berekening maken? Een specifieke groep selecteren?), dan kun je dat natuurlijk altijd opzoeken.


Online Hulp bij Onderzoek

Missie

Ik vind het belangrijk dat jij goed onderzoek kunt verrichten,

Daarom wil ik je het vak goed leren.


Want met goed onderzoek krijg je betere informatie.

Met betere informatie kun je betere beslissingen nemen.

Met betere beslissingen, kun je een betere (mooiere, schonere, vriendelijkere ...) wereld maken.


Ik help je graag.