De gepaarde t-toets

Dit is de formule voor de gepaarde t-toets

Het kenmerkende van de t-toets is dat het gaat om een verschil tussen gemiddelden. Dat verschil kan op verschillende manieren ontstaan:


1) als een verschil tussen de gemiddelden van twee groepen

Dit is de meest bekende t-toets. Je gebruikt deze bijvoorbeeld om na te gaan of het gemiddelde van de ene groep hoger is dan het gemiddelde van de ander groep. SPSS noemt dit de independant samples t-test


2) als een verschil tussen de gemiddelden van twee kenmerken

Dit noemt men ook wel de gepaarde t-toets. SPSS noemt dit de paired samples t-test.


3) als een verschil tussen een gemiddelde en een standaard

Bij deze t-toets ga je na of het gemiddelde afwijkt van een standaard. SPSS noemt dit de one sample t-test.


4) als een afwijking t.o.v. 0

Dit is een t-toets die onder ander gebruikt wordt voor het toetsen van een correlatie- of een regressiecoëfficiënt.


Hieronder vertellen we je kort iets over de gepaarde t-toets. Op andere pagina's vind je informatie over de t-toets voor groepen en de t-toets tegen een standaard.

De gepaarde t-toets

Hiernaast staat de formule voor de gepaarde t-toets. Het kenmerkende zit in de D (met een streepje erboven). Die D staat voor het verschil tussen twee kenmerken. Dat betekent dat je eerst een verschil uit moet rekenen. Als je op het kerstrapport een 5 had en op het zomerrapport een 6 dan is het verschil +1. Of als je gezakt bent van 7 naar 5, dan is het verschil -2. Uit deze lijst met verschilscores bereken je het gemiddelde.


Als de uitkomst uit deze formule 0 is, dan is er geen verschil. Helemaal precies 0 zal het echt zelden zijn, er zal dus vrijwel altijd een afwijking zijn. Als de afwijking maar groot genoeg wordt, dan wordt de t-waarde die je met deze formule berekent steeds groter. Op een bepaald moment wordt hij zo groot en is hij statistisch significant. En dat is nou net hetgene dat je met deze toets te weten wilde komen: is er een verschil tussen (de gemiddelden van) beide kenmerken?

Formule voor de gepaarde t-toets


Voor de interpretatie moet je naar de gemiddelden kijken. Je moet immers nog wel nagaan welk gemiddelde hoger en welk lager is. Komt dat overeen met je verwachtingen?


Voor het uitvoeren van de gepaarde t-toets geldt de voorwaarde dat de variabelen op interval/ratio niveau zijn gemeten en dat je minimaal 30 gepaarde waarnemingen hebt. Belangrijk is ook om naar de verdeling te kijken. Als er uitschieters inzitten of als alle waarnemingen op een kluitje liggen (let op de scheefheid en de gepiektheid), kun je misschien beter de Wilcoxon-toets gebruiken.

Het rekenwerk laten we het liefst aan computers over. Je kunt de gepaarde t-toets laten berekenen door Excel, maar het is makkelijker om een t-toets in SPSS of een ander statistisch programma uit te voeren.


We hebben video's gemaakt over het rekenwerk van de gepaarde t-toets en hoe je een gepaarde t-toets in SPSS uitvoert.

Ik wens je heel veel succes met je onderzoek!

Foeke van der Zee, jouw steun en toeverlaat bij onderzoek en statistiek

Foeke van der Zee

- specialist in onderzoek en statistiek

- auteur van boeken over onderzoek

Leer alles over

onderzoek, statistiek en SPSS in onze video´s

Jaarkaart

SPSS

€ 29,50

Jaarkaart

Statistiek

€ 39,50

Jaarkaart

Statistiek en SPSS

€ 49,50

alle video's over methodologie

alle video's over statistiek

Met onze video's leer je het sneller en makkelijker!

Maand-kaaart

Statistiek-video's

SPSS-video's

Methodologie-video's

Papers & handleidingen

Kwartaal-kaart

Statistiek-video's

SPSS-video's

Methodologie-video's

Papers & handleidingen

Semester-kaart

Statistiek-video's

SPSS-video's

Methodologie-video's

Papers & handleidingen

Jaarkaart


Statistiek-video's

SPSS-video's

Methodologie-video's

Papers & handleidingen

Meer informatie >>>

Wil je meer weten? Een compleet overzicht staat op de site Kenniscentrum Onderoek en Statistiek.

Missie

Ik vind het belangrijk dat jij goed onderzoek kunt verrichten, want

met goed onderzoek krijg je betere informatie.

Met betere informatie kun je betere beslissingen maken.

Met betere beslissingen, kun je een betere (mooiere, schonere, vriendelijkere ...) wereld maken.

Ik help je graag.